CANCELLARIUS

I.
CANCELLARIUS
Ecclesiae Romanae nomen magnae dignitatis, cuius quanta fuerit in Romana olim Curia auctoritas, docet S. Bernardus Ep. 313. Siquidem cum nullum ferme fiat in Orbe bonum, quod per manus quodammodo Romani Cancellarii transire non habeat, ut vix vel bonum iudicetur, quod eius prius examinatum non fuerit iudiciô, moderatum consiliô, studiô roboratum et consirmatum adiutoriô etc. Unde factum volunt nonnulli, ut hic titulus a Pontificibus supprimeretur, solâ Vicecancellarii dignitate retentâ, de qua diximus aliquid supra, ubi de Bibliothecario Ecclesiae Romanae. Quo referunt versus illos Petri Damiani, in Alexandrum II. Pontificem Romanum, et Hildebrandum Cancellarium simul Ecclesiae Romanae et Archidiaconum, quorum ille Damiano a Curia discedendi facultatem cum dedisset, hic nihilominus ibidem ipsum retinuit,
Vivere vis Romae, clarâ depromito voce:
Plus Domino Papae, quam Domno pareo Papae.
Et,
Papam rite colo, sed te prostratus adoro,
Tu sacis hunc dominum, te facit ipse Deum.
Vide Baronium ad A. C. 1061. num. 31. et seqq. Verum etiam posthac, bullas consistoriales Innocentii II. et III. Alexandri item IV. et aliorum Pontificum, propriis eorum et Cardinalium
manibus firmatas, cum hac subscriptione, Datum per manus N. Cardinalis S. R. E. Cancellarii, in Archivo Cathedralis Viterbiensis, se vidisse, Dominic. Macer testatur in Hierolex. in Eeclesiis Cathedralibus eiusdem Communionis Romanae Cancellariatûs dignitas quoque viget, quae sic describitur in Statutis Leichfeldensis Eccles. in Monastico Angl. Tom. 3. p. 24. Officium Cancellarii est, sive residens, sive non exstiterit, lectiones legendas in Ecclesia, per se, vel per suum Vicarium auscultare, male legentes emendare, scholas conferre, sigilla ad causas et negotia conferre, literas Capitult facere et consignure, libros servare, quotiescumque voluerit praedicationes in Ecclesia vel extra Ecclesiam praedicare et cui voluerit, praedicationis officium assignare etc. apud Car. du Fresne in Glossar. In Melitensium Equitum ordine dignitas Magni Cancellarii etiam reperitur, quae spectat ad Primatem linguae Castellanae et Lusitan. et Vicecancellarium habet. Vide Car. Mactum Op. cit. etc. et de Cancellario Imperatorum Graecorum, in fra in vocibus Caniclinus, item Logotheta, ac Notarius. Adde quae dicemus, voce Ostiarius.
II.
CANCELLARIUS
Ingulpho, aliisque Scriba, et Notarius: Goldasto Graphiarius: Hincmaro Secretarius: Nicetae Scriniarius, item Domesticus: Cassiodoro a Cancellis: Hincmaro iterum a Secretis, ab Actis, a Libellis. In Gloss. Isidori., Antigraphus. In Imperio orient. Logothetes et Caniclinus. In Eccles. Roman. aliquoties Onuphtio Bibliothecarius: Suidae Logographus et Epistates: Gregorio Turonensi Referendarius: Quibusdam Apocrisiarius, et quod regiae
capellae curam gerebat, Capellanus. Interdum Actuarius, quod acta Iudicum scriberet, et Tabellio, quod tabulas. Ad distinctionem, Cancellarius Regis et Cancellarius Palatii: Archicancellarius, Protocancellarius et Protonotarius, Nomophylex, Asylum Iuris, Arae boni et aequi, Vicarius Regis, Prorex, Interrex, etc. Originem Cancellarii ab Augusto Caesare, ab Atheniensibus, ab Amphictyonibus, ab ipso Minoe, Iovis forte Cancellario, quod ex eius sententia Leges Cretensium sanxit, arcessont. Dici coeperunt sic Notarii Imperatoris, cum seclusi a turbae molestiis inter cancellos agerent. Sunt autem cancelli fenestratae partitiones, ingressum prohibentes, non visum: ut quae chorum in Ecclesia dividunt a navi, cancellum inde appellatum. Sed et Cancelli dicuntur, septa curiarum, quae barras vocant: atque inde Iuris Candidati, causas illic agentes, Budaeo Cancellarii: spatium intra Curiam, cancellorum area; et a cancellis Curiae explodi dicitur, cui ab agendis causis interdictum est. Per translationem cancellos iudiciates sibi circumdat, qui rem arduam in se probandam suscipit: Conicit se in cancellos Curiae, qui litibus se implicat, etc. Mox vocabulum Cancellarius transferebatur, a Scribis Imperatoris, ad Notarios quoque publicos: inter quos tamen id discriminis est, quod Cancellarius Regum praecepta vel acta Iudicum scribit, Notarius vulgaria instrumenta. Hinc in charta Eduardi Confessoris Cancellarius, post Episcopos et Abbates, inter Capellanos, subscribit, Notarius vero ultimum locum sumit. Hinc Cancellare, pro scribere: Et illud,
Cancello, scribo: Cancello, grammata sindo,
Cancelloque meas in cruce pono manus.
Vide Henr. Spelmann. Glossar. Archaeol.

Hofmann J. Lexicon universale. 1698.

Look at other dictionaries:

  • Cancellarĭus — Cancellarĭus, im Mittelalter 1) an dem Gitter (Cancelli), hinter welchem der Richter Recht sprach, stehende Person, Thürsteher, Kanzleidiener; 2) Gerichtsschreiber, woher das neue Wort Kanzlist kommt; 3) der Chef solcher Schreiber,… …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Cancellarius — Cancellarius, im Mittelalter 1) der Diener des Richters, der hinter dem cancelli (Gitter) stand; 2) Gerichtsschreiber, davon das jetzige Kanzellist; 3) das Oberhaupt dieser Schreiber, der Kanzleidirector; 4) der Universitätskanzler, und 5) an… …   Herders Conversations-Lexikon

  • cancellarius — /ksnsaleriyss/ A chancellor; a scrivener, or notary. A janitor, or one who stood at the door of the court and was accustomed to carry out the commands of the judges. In early English law, the keeper of the king s seal. In this sense only, the… …   Black's law dictionary

  • cancellarius — A chancellor …   Ballentine's law dictionary

  • CANCELLARIUS Anglo-Saxonum — vulgo Scriba et Notarius dicebatur: vernaculô sermone Bosa. Hi tum operam navârunt in dictandis chartis regiis, si non exarandis, ut patet ex Ingulpho, ubi de Turketulo Eduardi Senior. Cancellario loquirur. Fungebatur hic etiam legatione ad… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • CANCELLARIUS Imperii — primo omnium memoratur Fl. Vopisco, in Carino, c. 16. circa A. C. 287. cum humile admodum ac despectum munus fuit. Post alterum autem saeculum ad amplissimum crevit faltigium unus e Cancellariis, ceteris praefectus: cuius munus et dignitas… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • CANCELLARIUS Gualterus — vide Gualterius …   Hofmann J. Lexicon universale

  • Philippus Cancellarius — Philipp der Kanzler (lat. Philippus Cancellarius, * nach 1160 in Paris; † 23. Dezember 1236 in Paris) war Poet, Kanzler des Kapitels von Notre Dame in Paris und ein bedeutender scholastischer Philosoph und Theologe, der u.a. für die Formulierung… …   Deutsch Wikipedia

  • CUALTERUS Cancellarius — comes expeditionis sacrae Duce, Godofredo Bullionaeo susceptae: scripsit res tum circa Antiochiam A. C. 1095. et 1119. gestas …   Hofmann J. Lexicon universale

  • apocrisarius cancellarius — /aepakriseriyas kaensaleriyas/ In the civil law, an officer who took charge of the royal seal and signed royal dispatches. Called, also, secretarius, consiliarius (from his giving advice); referendarius a consiliis (from his acting as… …   Black's law dictionary

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.